Ευρετήριο Άρθρου

Μία μορφή διηρημένης ιδιοκτησίας είναι και η επονομαζόμενη κάθετη ιδιοκτησία. Όταν σε ένα οικόπεδο συσταθεί κάθετη ιδιοκτησία, αυτό διαιρείται σε μικρότερα τμήματα τα οποία παραχωρούνται σε αποκλειστική χρήση εκάστου των συνιδιοκτητών.

Αποτελείται από δύο ισότιμα συνθετικά δικαιώματα της συγκυριότητας στο οικόπεδο και της κυριότητας στο οικοδόμημα, που δεν είναι αυτοτελή και ανεξάρτητα το ένα από το άλλο αλλά συνδέονται αναγκαστικά από τον νόμο μεταξύ τους. Κάθε δικαιοπραξία για κάθετη ιδιοκτησία ενός ακινήτου καταλαμβάνει υποχρεωτικά και τα δύο αυτά δικαιώματα, δεν μπορεί δηλαδή να μεταβιβαστεί το ένα από το άλλο χωριστά σε διαφορετικό πρόσωπο.  

Η κάθετη ιδιοκτησία όπως και η οριζόντια ιδιοκτησία διέπεται από τον κανονισμό της συνιδιοκτησίας ο οποίος περιέχει όρους για τα κοινόχρηστα και κοινόκτητα μέρη που πρέπει να τηρούν όλοι οι συνιδιοκτήτες. Η μοναδική ουσιαστική διαφορά της με την οριζόντια ιδιοκτησία είναι η εξουσία στην αέρινη στήλη του τμήματος οικοπέδου που την αποτελεί εντός της οποίας ο ιδιοκτήτης έχει δικαίωμα ανέγερσης κτίσματος μέχρι να εξαντληθεί ο συντελεστής δομήσεως που αντιστοιχεί στο ποσοστό του.

Κατά τα άλλα η κάθετη ιδιοκτησία είναι δικαίωμα παρόμοιο με αυτό της οριζόντιας ιδιοκτησίας.

Συγχέεται συχνά η κάθετη ιδιοκτησία με την κατάτμηση οικοπέδου, ή οποία όμως για να είναι έγκυρη, είναι απαραίτητο, τα τμήματα στα οποία διαιρείται το ενιαίο οικόπεδο, να αποτελέσουν νέα άρτια και οικοδομήσιμα οικόπεδα. Επομένως μία κάθετη ιδιοκτησία δεν μπορεί να συνενωθεί με όμορο οικόπεδο ακόμη και αν αυτό ανήκει στον ίδιο ιδιοκτήτη, είτε για να αποκτήσει αυτό αρτιότητα είτε για να αυξήσει τον συντελεστή δόμησεώς του.

Πολεοδομικά το οικόπεδο επί του οποίου έχει συσταθεί κάθετη ιδιοκτησία συνεχίζει να αντιμετωπίζεται σαν ενιαίο και επομένως οι οικοδομικοί κανονισμοί που διέπουν την ανέγερση περισσοτέρων κτιρίων εντός ενιαίου οικοπέδου, τηρούνται κανονικά. Οι θέσεις των μελλοντικών οικοδομών πρέπει να προβλέπονται στον κανονισμό ώστε να μην δημιουργούνται προβλήματα όταν η ανέγερση σε κάθε τμήμα γίνεται σε διαφορετικό χρόνο.

Η κάθετη ιδιοκτησία προς το παρόν δεν μπορεί να συσταθεί σε αδόμητα οικόπεδα εκτός σχεδίου, εκτός από την ειδική περίπτωση να έχουν ανεγερθεί κτίσματα με οικοδομική άδεια μέχρι το έτος 2011. Η δυνατότητα αυτή προβλέπεται στον Νόμο 4495/2017 αλλά εκκρεμεί η έκδοση Προεδρικού διατάγματος που θα ρυθμίζει τις σχετικές προϋποθέσεις.

Ωστόσο η σύνθετη αυτή πράξη, αν συνταχθεί σωστά, μπορεί να προσφέρει στον ιδιοκτήτη πολλές δυνατότητες εκμετάλλευσης σε ένα αδόμητο ή μερικώς δομημένο οικόπεδο που δεν έχει τις προϋποθέσεις της κανονικής κατάτμησης, ιδιαίτερα σε περιοχές με μεγάλη αντικειμενική αξία, .

5 πρακτικά θέματα που μπορεί να φανεί χρήσιμη η Κάθετη ιδιοκτησία